List Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich do kapłanów
w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, 29 czerwca 2026 r.

Drodzy Bracia w kapłaństwie i posłudze duszpasterskiej, św. Paweł udziela wszystkim, którzy są powołani do przewodzenia ludowi Bożemu, cennych wskazań, pisząc: „Głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, [w razie potrzeby] wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz” (2 Tm 4,2). Dla nas, biskupów, to wezwanie zostaje dodatkowo potwierdzone przez nauczanie Kościoła, które przypomina nam jako pasterzom, abyśmy ze skarbca Objawienia dobywając rzeczy stare i nowe (por. Mt 13,52), przyczyniali się do jego owocowania i odważnie oddalali grożące jej błędy” (Lumen gentium, 25). W istocie mamy „obowiązek przedstawiać wiernym i wyjaśniać prawdy wiary, w które należy wierzyć i stosować w obyczajach” (Kodeks prawa kanonicznego, kan. 386, §1).

Piszemy do Was jako pasterze, aby wyjaśnić kwestię, która od wielu lat, a nawet dziesięcioleci, budzi w naszych krajach niepewność, spekulacje i rozbieżne opinie: czy wierni Kościoła katolickiego mogą być masonami lub należeć do lóż masońskich.

Ze względu na dostrzegane niekiedy różnice między różnymi nurtami wolnomularstwa, w krajach nordyckich rozpowszechniło się przekonanie, że tamtejsze loże masońskie w pewnym stopniu różnią się od innych, a zatem członkostwo w nich mogłoby być dopuszczalne dla katolików w Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji.

Przekonanie to zrodziło wiele pytań o charakterze duszpasterskim i sakramentalnym.

Sytuacja ta wywołała niepokój, a nawet pewne poruszenie w naszych Kościołach lokalnych, ponieważ wielu naszych wiernych pochodzi z krajów, w których kościelny zakaz przynależności do wolnomularstwa jest głęboko zakorzeniony.

Aby wyjaśnić tę sprawę, podczas zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich, które odbyło się w Rzymie w dniach od 1 do 5 września 2025 roku, miało miejsce spotkanie z przełożonymi i przedstawicielami Dykasterii Nauki Wiary.

Odpowiedź Dykasterii była całkowicie jednoznaczna.

Na podstawie tej odpowiedzi oraz pragnąc przekazać tę jasność wszystkim wiernym i Wam, ich duszpasterzom, my, biskupi Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich, wspólnie oświadczamy i potwierdzamy:

1

W Kościele nie istnieje żaden wyjątek, żadna szczególna norma ani dyspensa, a tym samym żadne odstępstwa, która odróżniałyby przynależność do wolnomularstwa w krajach nordyckich od postanowień powszechnego prawa kościelnego.

2

W związku z tym przepisy powszechnego prawa kanonicznego, a także szczegółowe normy i wytyczne wydane przez Stolicę Apostolską w kwestii wolnomularstwa obowiązują w pełni i bez żadnych wyjątków na terytorium Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich. Najnowsze takie wyjaśnienie zostało wydane przez Dykasterię Nauki Wiary w nocie dotyczącej audiencji u Ojca Świętego z dnia 13 listopada 2023 r., w której potwierdzono obowiązywanie Deklaracji o stowarzyszeniach masońskich z 26 listopada 1983 r., ogłoszonej przez ówczesną Świętą Kongregację Nauki Wiary.

Pragniemy podkreślić, że stanowisko Kościoła katolickiego w kwestii przynależności do masonerii nie stanowi negatywnej oceny dobrej woli ani dobrych uczynków poszczególnych osób. Stanowisko Kościoła wypływa ze świadomości, że teologiczne i filozoficzne zasady wolnomularstwa są nie do pogodzenia z pełnym wyznawaniem wiary katolickiej.

Stanowisko Kościoła w kwestii przynależności do masonerii wypływa ze świadomości, że teologiczne i filozoficzne zasady wolnomularstwa są nie do pogodzenia z pełnym wyznawaniem wiary katolickiej

W świetle powyższego należy przestrzegać następujących norm duszpasterskich i sakramentalnych:

a) Katolika, który jest jednocześnie masonem lub członkiem loży masońskiej, należy zachęcać do rezygnacji z tej przynależności.
b) Katolik, który jest jednocześnie masonem lub członkiem loży masońskiej, powinien powstrzymać się od przyjmowania Komunii Świętej i nie może przystępować do innych sakramentów.
c) Mason lub członek loży masońskiej, który pragnie przyjąć chrzest w Kościele katolickim albo – jako ważnie ochrzczony chrześcijanin – zostać przyjęty do pełnej wspólnoty z Kościołem katolickim, musi zakończyć swoją przynależność do masonerii przed chrztem lub przed przyjęciem do pełnej wspólnoty Kościoła.
d) Żadna parafia, instytut życia konsekrowanego ani stowarzyszenie życia apostolskiego, żadna organizacja katolicka ani instytucja działająca w naszych Kościołach lokalnych nie może zawierać umów o współpracy z masonami lub lożami masońskimi ani korzystać z nieruchomości należących do lóż masońskich.

Wdrażanie tych postanowień wymaga cierpliwości, troski duszpasterskiej oraz życzliwej uwagi. Zachęcamy Was do zapoznania się z oficjalnymi dokumentami przedstawiającymi stanowisko Kościoła, aby móc wyjaśniać je wiernym w sposób staranny i właściwy.

Ufamy Waszym zdolnościom i doświadczeniu oraz jesteśmy przekonani, że będziecie potrafili z roztropnością, jasnością osądu i prawdziwie pasterskim sercem towarzyszyć tym wiernym, którzy staną wobec konieczności zerwania swoich więzi z wolnomularstwem i lożami masońskimi.

Wezwanie naszego Pana Jezusa Chrystusa: „Pójdź za Mną”, zakłada gotowość pozostawienia za sobą innych więzi, które stoją na przeszkodzie pełnemu naśladowaniu Go. Tak było od początku i tak pozostanie – jest to jedno z kryteriów autentyczności życia chrześcijańskiego. Pomagajmy sobie nawzajem, słowem i przykładem, aby sprostać temu wezwaniu, pokładając ufność w łasce Bożej.

Zapewniając Was o naszej modlitwie za Waszą posługę oraz za wiernych powierzonych Waszej kapłańskiej trosce, pozostajemy z braterskim pozdrowieniem.

+ Erik Varden OCSO
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich
Biskup-Prałat terytorialny Trondheim
Administrator Apostolski Tromsø

+ Raimo Goyarrola
Wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich
Biskup Helsinek

+ Dávid Tencer OFMCap
Biskup Reykjavíku

+ kard. Anders Arborelius OCD
Biskup Sztokholmu

+ Czesław Kozon
Biskup Kopenhagi

+ Fredrik Hansen
Biskup Oslo

s. Anna Mirijam Kaschner CPS
Sekretarz Generalny Konferencji Episkopatu Krajów Nordyckich