Bo przecież nie mówimy tutaj o przemocy fizycznej, nie mówimy o nawoływaniu do nienawiści, nie mówimy o agresji. Mówimy o kobiecie, która publicznie opowiedziała historię związaną z ciążą, lekarzem i sugestią dotyczącą aborcji. I nagle wokół tej historii pojawia się aparat państwa, sądy, oskarżenia, groźba kary, społeczny lincz i atmosfera, w której coraz wyraźniej wybrzmiewa komunikat: są pewne rzeczy, o których lepiej nie mówić głośno.

I tu pojawia się pytanie fundamentalne. Gdzie są dziś środowiska feministyczne? Gdzie są te wszystkie organizacje, które przez lata powtarzały, że trzeba „wierzyć kobietom”, że kobieta ma prawo mówić własnym głosem, że kobiece doświadczenie nie może być unieważniane przez system, instytucję czy autorytet? Dlaczego w tej sprawie nie widzimy wielkich protestów, kampanii solidarnościowych, medialnych manifestów i emocjonalnych apeli o „prawo kobiety do opowiedzenia swojej historii”? Dlaczego nagle zapadła cisza?

Bo okazuje się, że współczesny feminizm bardzo często nie broni kobiet jako takich. On broni określonej wizji świata. Kobieta jest wspierana tak długo, jak długo jej historia pasuje do obowiązującej narracji. Jeśli jednak kobieta zaczyna mówić coś niewygodnego, jeśli podważa dominującą ideologię, jeśli jej doświadczenie staje się problemem dla środowisk politycznych lub światopoglądowych – wtedy przestaje być symbolem walki o prawa kobiet. Wtedy staje się przeszkodą.

I właśnie dlatego sprawa Weroniki Krawczyk jest tak ważna. Bo ona pokazuje pęknięcie między hasłami a rzeczywistością. Pokazuje, że „prawo kobiet do głosu” coraz częściej oznacza w praktyce prawo tylko do tego głosu, który jest zgodny z dominującą linią ideologiczną. Jeśli kobieta mówi coś innego – system nie tylko przestaje jej słuchać. System zaczyna ją ścigać.

To jest moment bardzo niebezpieczny dla każdego społeczeństwa. Bo państwo prawa zaczyna się kończyć nie wtedy, gdy pojawiają się brutalne represje widoczne na pierwszy rzut oka. Ono kończy się wtedy, gdy zwykły obywatel zaczyna się bać mówić. Kiedy człowiek patrzy na podobne historie i dochodzi do wniosku: „lepiej milczeć, bo mogę mieć problemy”. Właśnie tak działa efekt mrożący. Nie trzeba zamykać tysięcy ludzi do więzień. Wystarczy pokazać kilka przykładów, które wywołają społeczny lęk.

I to jest być może najbardziej przerażający element tej historii. Nie sam wyrok. Nie sam konflikt prawny. Ale atmosfera, która powstaje wokół całej sprawy. Atmosfera, w której zwykły człowiek zaczyna mieć poczucie, że nie może już publicznie ostrzec innych, opowiedzieć własnej historii, wyrazić moralnego sprzeciwu czy podzielić się osobistym doświadczeniem bez ryzyka, że stanie się celem aparatu państwowego lub medialnego ataku.

A przecież historia pokazuje bardzo wyraźnie, że każde państwo, które zaczyna walczyć z niewygodnym głosem obywateli, prędzej czy później wchodzi na drogę państwa siły. Państwa, które nie chce już przekonywać argumentem, tylko coraz częściej używa presji, strachu, procedur i instytucji do dyscyplinowania społeczeństwa. I właśnie dlatego ta sprawa wykracza daleko poza jeden konkretny spór. Ona dotyczy kierunku, w którym idziemy jako cywilizacja.

Bo jeśli kobieta nie może publicznie opowiedzieć swojej historii związanej z ciążą i doświadczeniem medycznym bez ryzyka wieloletnich konsekwencji prawnych, to znaczy, że problem jest znacznie głębszy niż jeden proces. Wtedy pytanie brzmi już nie tylko: „co wydarzyło się w tej konkretnej sprawie?”, ale również: „jakie społeczeństwo budujemy?”. Społeczeństwo wolnych obywateli czy społeczeństwo ludzi, którzy mają mówić wyłącznie to, co jest bezpieczne i akceptowalne?

I może właśnie dlatego ta historia budzi dziś tak wielki niepokój. Bo coraz więcej ludzi zaczyna rozumieć, że nie chodzi wyłącznie o Weronikę Krawczyk. Chodzi o granicę, po przekroczeniu której człowiek zaczyna bać się własnych słów bardziej niż własnego sumienia.

A kiedy społeczeństwo zaczyna bać się mówić prawdę o swoim doświadczeniu, wtedy problem nie dotyczy już jednej kobiety. Wtedy problem dotyczy wolności wszystkich.