I właśnie ten fakt jest dziś coraz częściej rozmywany przez kulturę symbolicznych gestów, emocjonalnych obrazów i medialnego języka, który bardziej boi się jasności niż zamętu. Bo jeśli przeciętny wierny widzi kobietę w stroju przypominającym katolickiego biskupa, witającą się w Watykanie, uczestniczącą w oficjalnych wydarzeniach i traktowaną jak partner w duchowej rzeczywistości Kościoła, to zaczyna zadawać sobie pytanie: skoro wszystko wygląda tak podobnie, to może różnice nie mają już znaczenia? A właśnie tutaj Kościół przez wieki był jednoznaczny — mają znaczenie fundamentalne.

Anglikanizm nie jest bowiem „drugą gałęzią tego samego Kościoła”, która po prostu wybrała inną drogę organizacyjną. Jego początek nie wyrósł z mistycznej reformy życia duchowego ani z odkrycia nowej prawdy objawionej, lecz z politycznego konfliktu Henryka VIII z Rzymem. To był moment zerwania jedności z Kościołem katolickim podporządkowany interesowi monarchy, który chciał podporządkować sobie religię państwa i uzyskać kontrolę nad strukturą kościelną. Późniejsze zmiany liturgiczne i doktrynalne doprowadziły do zerwania sukcesji apostolskiej w rozumieniu katolickim, a więc do utraty sakramentalnego kapłaństwa i Ofiary Mszy Świętej w sensie, w jakim rozumie ją Kościół katolicki.

I właśnie dlatego dokument Apostolicae curae ma dziś znaczenie tak ogromne, ponieważ przypomina, że sakramenty nie są jedynie symbolami wspólnoty ani rytuałami tworzonymi przez ludzi według ducha epoki. Sakrament kapłaństwa nie jest społeczną funkcją, którą można dowolnie modyfikować, rozszerzać lub dostosowywać do oczekiwań współczesnej kultury. Jest rzeczywistością ustanowioną przez Chrystusa. Dlatego Kościół nie mówi: „nie chcemy kobiet”. Kościół mówi: „nie mamy władzy zmieniać tego, co ustanowił Chrystus”.

I tutaj dochodzimy do kolejnego problemu, który współczesny świat próbuje przedstawiać wyłącznie jako kwestię dyskryminacji albo „braku otwartości”. Jan Paweł II w dokumencie Ordinatio Sacerdotalis z 1994 roku napisał jasno, że Kościół nie ma żadnej władzy udzielania święceń kapłańskich kobietom i że stanowisko to ma być definitywnie zachowywane przez wszystkich wiernych Kościoła. To nie była prywatna opinia papieża. To nie był „konserwatywny głos epoki”. To było przypomnienie granicy, której Kościół nie może przekroczyć, ponieważ nie jest właścicielem sakramentów.

A jednak dziś coraz częściej obserwujemy zjawisko, które można nazwać „ekumenizmem bez granic”, gdzie sama obecność, wspólne zdjęcia i emocjonalny przekaz zaczynają tworzyć wrażenie, że różnice doktrynalne są drugorzędne albo wręcz niewygodne. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której wielu ludzi przestaje rozumieć, czym właściwie jest Kościół katolicki i dlaczego przez wieki tak mocno bronił prawdy o sakramentach. Jeśli bowiem wszystko staje się jedynie „różnymi tradycjami chrześcijańskimi”, to po co w ogóle mówić o sukcesji apostolskiej, ważności święceń czy realnej obecności Chrystusa w Eucharystii?

I właśnie tutaj wracają słowa Piusa XI z encykliki Mortalium animos. Papież ostrzegał, że jedności nie buduje się kosztem prawdy, ponieważ fałszywie rozumiany ekumenizm może prowadzić do relatywizmu religijnego, w którym różnice doktrynalne przestają mieć znaczenie, a najważniejsze staje się samo wrażenie zgody i wspólnoty. Problem polega na tym, że jedność pozbawiona prawdy bardzo szybko staje się jedynie teatralnym obrazem pokoju, pod którym ukrywa się coraz większy chaos pojęciowy.

To właśnie dlatego współczesny „ekumenizm obrazów” jest tak niebezpieczny. Nie dlatego, że chrześcijanie różnych wspólnot mają się nienawidzić albo odmawiać sobie wzajemnego szacunku. Problem polega na czymś znacznie głębszym: jeśli szacunek zaczyna oznaczać rezygnację z jasnego mówienia prawdy, wtedy miłość przestaje być miłością, a staje się emocjonalnym unikaniem konfliktu za wszelką cenę. A Kościół nigdy nie był powołany do tego, by za cenę medialnego spokoju rezygnować z prawdy o sakramentach i naturze kapłaństwa.

Najbardziej dramatyczne jest jednak to, że dziś coraz częściej sam język katolickiej tożsamości staje się dla wielu ludzi niewygodny. Jasne przypomnienie, że święcenia anglikańskie są nieważne, natychmiast bywa przedstawiane jako „brak szacunku”, choć w rzeczywistości jest po prostu konsekwencją katolickiej doktryny. Powiedzenie, że kobieta nie może przyjąć sakramentu kapłaństwa, bywa odbierane jako „wykluczanie”, mimo że Kościół mówi o braku władzy do zmiany ustanowienia Chrystusa. W efekcie coraz częściej to nie herezja wywołuje zgorszenie, ale przypomnienie tradycyjnej nauki Kościoła.

I właśnie dlatego ten temat jest tak ważny. Nie chodzi o personalny atak na kogokolwiek. Nie chodzi o brak szacunku wobec osób należących do wspólnot anglikańskich. Chodzi o obronę prawdy, która nie zmienia się wraz z epoką, nastrojem społecznym ani medialną presją. Bo jeśli Kościół przestanie jasno mówić o tym, czym jest kapłaństwo, czym jest sukcesja apostolska i czym jest Eucharystia, to wcześniej czy później wierni przestaną rozumieć, czym właściwie różni się katolicyzm od każdej innej wspólnoty religijnej.

A wtedy pozostanie już tylko religijny spektakl symboli, gestów i emocji, w którym wszystko wygląda podobnie, ale coraz mniej znaczy.

Dlatego właśnie trzeba dziś wracać do dokumentów takich jak Apostolicae curae, Mortalium animos czy Ordinatio Sacerdotalis, ponieważ one przypominają, że Kościół nie jest tworem epoki ani projektem społecznym podlegającym nieustannej rekonstrukcji. Kościół istnieje po to, by strzec depozytu wiary, nawet wtedy, gdy świat uzna to za niewygodne, niezrozumiałe albo zbyt radykalne.

Bo miłość bez prawdy nie jest miłością.

Jest zamętem przebranym za cnotę.